''AGATE'' CENTER FOR WOMEN WITH SPECIAL NEEDS NGO

ԼԻԴԵՐ 

ՀԱՇՄԱՆԴԱՄՈՒԹՅՈՒՆ ՈՒՆԵՑՈՂ ԿԱՆԱՅՔ 

Ծրագրի նկարագրությունը

Ըստ  2012 թվականի  վիճակագրական տվյալների, ներկայումս Հայաստանում պաշտոնապես  գրանցված են 84981 հաշմանդամություն ունեցող  կանայք և աղջիկներ: Üրանք ենթարկվում են երկակի խտրականության` նրանց սեռի և հաշմանդամության պատճառով: Շատ հաճախ հաշմանդամություն ունեցող կանայք և աղջիկները ենթարկվում են խտրականության` հասարակության նախապաշարմունքների և, ինչու չէ, նաև կնոջ դերի վերաբերյալ կարծրատիպերի պատճառով:  Ներկայումս հաշմանդամություն ունեցող կանայք  ներգրավված  չեն համայնքում տեղի ունեցող իրադարձություններին և որոշումներ կայացնելու  գործընթացներում: Այս ամենը վերլուծելով և ուսումնասիրելով` <<Ագաթ>> կենտրոնը նախաձեռնեց <<Լիդեր հաշմանդամություն ունեցող կանայք>> ծրագիրը, որը ֆինանսավորում է Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանատան Ժողովրդավարական Հանձնաժողովի կողմից:

Ծրագրի նպատակը

Ծրագրի նպատակն է խրախուսել հաշմանդամություն ունեցող կանանց և աղջիկների մասնակցությունը համայնքային որոշումների կայացման գործընթացներին    Շիրակի մարզի 5 տարածարջաններում (Արթիկ, Անի, Աշոցք, Ամասիա, Ախուրյան):

Ծրագրի խնդիրները

• Զարգացնել հաշմանդամություն ունեցող  երիտասարդ կանանց և աղջիկների կարողությունները՝ օգտվելու համայնքային որոշումներ ընդունելու գործընթացում իրենց մասնակցության իրավունքից Շիրակի Մարզի գյուղական համայնքներում:

• Փոխել պետական իշխանությունների և տեղական ինքնակառավարման մարմինների վերաբերմունքը  հաշմանդամություն ունեցող երիտասարդ կանանց նկատմամբ, և խրախուսել  նրանց՝ ներգրավելու հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց  իրենց քննարկումներին` ռազմավարական պլանավորման, մոնիտորինգի և հետազոտությունների    գործընթացներում:

• Ինտերակտիվ բլոգի ստեղծում, որը կլուսաբանի հաշմանդամություն ունեցող երիտասարդ կանանց մասնակցությունը Շիրակի մարզում համայնքային որոշումների կայացման գործընթացում:

• Ֆիլմի նկարահանում՝ համայնքային որոշումների կայացման  գործընթացում հաշմանդամություն ունեցող կանանց մասնակցության հաջողված պատմություններով:

 Ծրագրի արդյունքում ՝

         Բարձրացավ Շիրակի Մարզի 5 տարածաշրջանների և Գյումրի քաղաքի  տեղական իշխանությունների իրազեկությունը ՄԱԿ-ի  <<Ðաշմանդամություն ունեցող մարդկանց իրավունքների մասին կոնվենցիայի>>, ՀՀ գենդերային հավասարության ազգային քաղաքականության վերաբերյալ, և նրանք պատրաստակամություն են հայտնել ներգրավել հաշմանդամություն  ունեցող երիտասարդ  կանանց համայնքային որոշումներ կայացնելու գործընթացին, քանի որ վերջիններս  ավելի լավ կարող են ներկայացնել իրենց կարիքներն ու խնդիրները:     Շիրակի Մարզի  5 տարածաշրջանների հաշմանդամություն ունեցող  երիտասարդ կանայք ձեռք  են բերել գիտելիքներ՝  տեղական և միջազգային օրենքների և քաղաքականության, իրենց իրավունքների վերաբերյալ:  

       Շիրակի Մարզի  հաշմանդամություն ունեցող 20 կանայք ձեռք են բերել համակարգչային հմտություններ, ինչպես նաև այլ գիտելիքներ ու կարողություններ, որոնցով կարող են պաշտպանել  իրենց շահերն ու իրավունքները:  Հաշմանդամություն ունեցող կանայք իրենց համայնքներում  դարձել են վառ օրինակներ, ովքեր կարող են բարձրացնել համայնքի հաշմանդամություն ունեցող այլ կանանց խնդիրները, ներկայացնել դրանք որոշումների կայացման գործընթացում:         Մասնակցությունը համայնքի որոշումների կայացման գործընթացին  օգնում է  բարելավել հաշմանդամություն ունեցող կանանց կենսական պայմանները և կարգավիճակը: Նրանք կարողանում են ներազդել տեղական իշխանությունների և քաղաքացիական հասարակության վրա: Հաշմանդամություն ունեցող կանանց խնդիրներն ու իրավունքները կներկայացվեն և կներգրավվեն  համայնքային պլանավորման գործընթացում:

         Կազմվել է  Շիրակի մարզի հաշմանդամություն ունեցող կանանց ամբողջական տվյալների բազա: Տեղական իշխանությունների և <<Ագաթ>> հկ-ի միջև ստորագրվել են համագործակցության պայմանագրեր, ըստ որի ծրագրի մասնակից հաշմանդամություն ունեցող կանայք կարող են մասնակցել տեղական ինքնակառավարման մարմինների ժողովների: Ստեղծվել է ինտերակտիվ բլոգ: Նկարահանվել է ծրագրի մասին պատմող ֆիլմ, որը 5 անգամ ցուցադրվելու է <<Ցայգ>>  հեռուստաընկերությամբ: Այն կնպաստի  հաշմանդամություն ունեցող կանանց մասին հասարակության կարծրատիպերի վերացմանը և վերաբերմունքի փոփոխությանը:

Մանուշակ Ներսիսյան 

02.03.1970

    գ. Գոգհովիտ      

   Սովորել եմ տեղի 8-ամյա դպրոցում: Ունենալով տեղաշարժման խնդիր, ապրելով քաղաքից հեռու՝ հնարավորություն չեմ ունեցել ուսումս շարունակել և զբաղվել եմ ինքնակրթությամբ:
Ընդգրկվելով  <<Ագաթ>> հկ  -ի այս հիանալի ծրագրում՝ իրազեկվեցի իմ իրավունքների մասին, գտա խնդիրների լուծման մեթոդներ ու իրական ճանապարհներ,   ձեռք բերեցի  հմտություններ և գիտելիքներ տարբեր բնագավառներից:   Ինձ տրամադրվեց հարմարավետ միջոցներ՝ գյուղից քաղաք և հակառակը ուղևորվելու: Ծրագրի միջոցով ես դուրս եկա տանից , կապվեցի  մարզկենտրոնի հետ: 
<<Ագաթ>>կենտրոնը գյուղի սոցիալապես անապահով և հաշմանդամություն ունեցող երեխաների համար կազմակերպեց ճանաչողական էքսկուրսիա դեպի Ծիծեռնակաբերդ և Երևանի կենդանաբանական այգի: Ինձ հնարավորություն տրվեց  իրացնել իմ ստացած  գիտելիքները և որպես լիդեր հանդես գալ իմ համայնքում, ինչն էլ ամրապնդեց իմ հեղինակությունը գյուղում: Հիմա ես ուզում եմ նախաձեռնել ու իրականացնել ծրագրեր՝ ուղղված իմ համայնքի  զարգացմանը:

Հայարփի  Սահակյան
12.10.1979
գ. Շիրակավան

   Ծնվել եմ  Կոտայքի մարզի Չարենցավան քաղաքում: Ամուսնացած եմ, ունեմ 2 երեխա: Ամուսնանալուց հետո  տեղափոխվել եմ Շիրակավան: <<Ագաթ>> հկ  այցելել եմ 2012 թ.-ի դեկտեմբեր  ամսից, որն էլ վճռորոշ  դեր է ունեցել իմ   հետագա հաճախումների համար:  <<Լիդեր  հաշմանդամություն ունեցող կանայք>> ծրագի շրջանակներում ձեռք եմ բերել  համակարգչային հմտություններ, ստացել եմ բավարար գիտելիքներ՝ առաջնորդության, գենդերային հավասարության, հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց իրավունքների վերաբերյալ:  Ծրագրի շնորհիվ հանդիպումներ ենք ունեցել  համայնքապետերի և ավագանու անդամների հետ,  կարողացել ենք բարձրացել ոչ միայն հաշմանդամության հիմնախնդիրներին,  այլ նաև համայնքին վերաբերող  հարցեր: Հարկ է նշել, որ այս բոլոր հանդիպումները խթան են հանդիսացել՝ բարձրացնելու հաշմանդամություն ունեցող կանանց ինքնագնահատականը, և նպաստել են ձերբազատվել կաշկանդվածության կաղապարներից:  <<Ագաթ>>-ը ինձ  համար դարձել է  հարազատ  օջախ:

Սվետլանա Մանուկյան
17.06.1989
գ. Ջրառատ

   Ավարտել եմ Ջրառատ գյուղի  միջնակարգ դպրոցը: <<Լիդեր  հաշմանդամություն ունեցող կանայք>> ծրագրի շնորհիվ ես մասնակիցը եղա բազմաթիվ հասարակական և քաղաքական հանդիպումների ու քննարկումների: Ծրագրը ինձ տվեց լիարժեք  գիտելիքներ առաջնորդության վերաբերյալ, ինչպես նաև ծրագրեր կազմելու հմտություններ, ավելի իրազեկ դարձա այն իրադարձություններին, որի լուռ վկան եմ եղել տարներ շարունակ:  Դասընթացների շնորհիվ ես տեղեկացա ավագանու նիստերի և գործունեության մասին, ստացա ինձ հուզող հարցերի պատասխանները: Հատուկ շնորհակալություն   <<Ագաթ>>  կենտրոնին այն գիտելիքների համար, որոնց շնորհիվ ես դարձել եմ ավելի ինքնավստահ և ակտիվ:

Ժենյա Մարտիրոսյան
12.02.1991
   գ. Սարագյուղ 

   Ծրագրի շրջանակներում կազմակերպված յուրաքանչյուր դասընթաց ունեցավ դրական ազդեցություն իմ մտածելակերպի և կենսակերպի վրա: Ես դարձա ավելի ինքնավստահ և համարձակ, կարողանում եմ արտահայտել իմ մտքերը  և հաղորդակցվել առանց վախենալու,  ինձ ճիշտ  դրսևորել տարբեր իրավիճակներում: Իմ կարծիքով յուրաքանչուր ոք պետք է հնարավորություն ունենա մասնակիցը լինելու նմանատիպ դասընթացների:<<Ագաթ>> հկ-ի հովանավորությամբ ես նաև  կազմակերպել եմ Էքսկուրսիա Սարագյուղ  համայնքի անապահով ընտանիքի երեխաների համար՝ դեպի Ծիծեռնակաբերդ և Երևանի կենդանաբանական այգի,  ինչի շնորհիվ կարողացել եմ ցուցաբերել իմ կազմակերպչական ընդունակությունները  և որպես լիդեր հանդես գալ իմ համայնքում: <<Ագաթ>>  կենտրոնի նախագահ Կարինե Գրիգորյանի  շնորհիվ  եղել եմ նաև Լեհաստանում և մասնակցել եմ երիտասարդական  փոխանակման ծրագրի:

Անահիտ Յարազյան 
29.01.1972
գ. Շիրակավան

  33 տարեկանում հաշմադամություն ձեռք բերեցի: Երբ առաջին անգամ եկա  <<Ագաթ>>, ինձ և իմ հետ հաճախող  այլ անձանց ընդունեցին շատ բարեհամբյուր,  զգացի ջերմություն և հոգատարություն: Ագաթ-ում ունենք շատ լավ թիմ:
Մասնակցել եմ  <<Լիդեր  հաշմանդամություն ունեցող կանայք>>  ծրագի շրջանակներում կազմակերպված դասընթացներին , ինչի շնորհիվ ես զգացի , որ հաշմանդամությունը չի սահմանափակում իմ կարողությունները, և ես կարող եմ իմ ուժերը փորձել տարբեր բնագավառներում: Հիմա ես փորձում եմ սովորածիս հիման վրա ծրագրեր կազմել, գտնել դոնոր կազմակերպություններ, որոնց միջոցով կկարողանամ օգնել իմ համայնքին և ներդրում ունենալ դրա բարելավմանը: Ծրագրի շնորհիվ կազմակերպվեց հանդիպում գյուղապետի և ավագանու անդամների հետ, և տեսնելով  իմ ջանասիրությունը և ստացածս գիտելիքները, , գյուղապետը պատրաստակամություն  հայտնեց աջակցել և համագործակցել իմ ապագա ծրագրերի իրականացման գործընթացին:  <<Ագաթ>> կենտրոնը ինձ նաև հնարավորություն տվեց կազմակերպել և իրականացնել էքսկուսիա   մեր գյուղի անապահով և հաշմանդամություն ունեցող երեխաների համար: Այս ծրագրից ես շատ դասեր քաղեցի և հուսով եմ, որ  ծրագրի ավարտից հետո էլ իմ երազը չի դադարի: Իմ անելիքների , ծրագրերի մասին Ագաթի աշխատակիցների հետ կիսվելով , խորհրդակցելով , կարծիքներ փոխանակելով՝ ես կփորձեմ ապրել այնպես,  որ երբեք չափսոսամ ապրածիս և արածիս համար….

Միրզոյան Տոկսին

29.04.1994
գ. Լուսաղբյուր

 2012թ-ի մարտ ամսից  մասնակցել եմ  <<Լիդեր  հաշմանդամություն  ունեցող կանայք>>  ծրագրի շրջանակներում կազմակերպված դասընթացներին, որի արդյունքոմ ձեռք բերեցի նոր գիտելիքներ և հմտություններ՝  ինչպես կազմել ծրագրեր, աշխատանքային CV- ներ  և այլն: Այս դասընթացների շնորհիվ ես իմացա, որ իրավունք ունեմ մասնակցել, և արդեն  մասնակցում եմ ավագանու նիստերին, որտեղ բարձրաձայնում եմ իմ համայնքում գոյություն ունեցող խնդիրները:

Քրիստինե Գրիգորյան 
19.06.1993թ
 ք. Գյումրի

Ծնվել եմ Վրաստանի Հանրապետության Ռուսթավի  քաղաքում, հիմա ընտանիքիս հետ բնակվում եմ Գյումրի քաղաքում: 2012 թ. ապրիլից  դարձել  եմ  <<Ագաթ>> հկ-ի անդամ: Այստեղ ծանոթացել եմ բազմաթիվ  բարի և հաճելի մարդկանց հետ: Այս կազմակերպության շնորհիվ ես ձեռք բերեցի նոր ու հետաքրքիր ընկերներ: Ծրագրի շնորհիվ հանդիպել եմ տարբեր ոլորտներում աշխատող փորձառու մասնագետների:  Բոլոր հանդիպում –քննարկումներն էլ շատ արդյունավետ էին, սակայն ինձ համար առավել հետաքրքիր և ուշագրավ էին  քաղաքականության և իրավունքների վերաբերյալ դասընթացները, որոնց շնորհիվ որպես ՀՀ քաղաքացի ես տեղեկացա, թե ինչ իրավունքներ և պարտականություններ ունեմ, և ինչպես կարող եմ օգտվել դրանցից:

Ստելլա Դրնոյան

02.02.1990
 ք. Գյումրի

  Մասնագիտությամբ բուժքույր եմ: <<Ագաթ>> կենտրոն հաճախել եմ 2009 թվականից, մասնակցել եմ տարբեր դասընթացների ու ծրագրերի, այդ թվում նաև  <<Լիդեր  հաշմանդամություն ունեցող կանայք>>  ծրագին:  Ծրագրի շնորհիվ ես տեղեկացա, թե ինչպես կարող եմ փնտրել աշխատանք, ինչպես ներկայանալ գործատուին, ինչպես ճիշտ գնահատեմ և ներկայացնեմ իմ ընդունակությունները:  <<Ագաթ>>-ի  շնորհիվ ես կարողացա մարդկանց հետ լիարժեք շփվել:  Ես ցանկանում եմ, որ նմանատիպ դասընթացները շարունակական լինեն, և ավելի  շատ կանայք և աղջիկներ  հնարավորություն ունենան մասնակցել դրանց,  քանզի իրապես կա նմանատիպ աշխատանքնրի կարիք: 


Սարգսյան Դիաննա

02.27.1985
գ. Ոսկեհասկ

  Մասնագիտությամբ աշխարհագրագետ եմ: 2013 թվականի հունվար ամսից հաճախում եմ <<Ագաթ>> կենտրոն: Ծրագրի ընթացում  մասնակցել  եմ դասընթացների, որոնց շնորհիվ  գիտելիքներ եմ ձեռք բերել, որոնց շնորհիվ կարող եմ  ճիշտ ներկայանալ  գործատուին, աշխատանք գտնել, ռեզյումե կազմել, ծրագրեր նախաձեռնել ու շահել: Ինձ համար համար նաև շատ կարևոր էին համակարգչային դասընթացները, որոնց միջոցով ես կքայլեմ ժամանակակից տեխնոլոգիաներին համընթաց, ինչը մեր դարաշրջանի մի մասն  է կազմում:

Սարգսյան Արմինե
03.05.1977

ք. Գյումրի

 Մասնագիտությամբ բուժքուjր եմ: Ծանոթանալով  <<Ագաթ>>  հատուկ կարիքներով կանանց կենտրոնի գործունեությանը , շփվելով աշխատակիցների հետ մեծ ջերմություն եմ ստացել, ինձ առաջին իսկ օրից հարազատ ու ազատ  եմ զգացել: Մսնակցելով տարբեր սեմինարների և դասընթացների նորանոր տպավորություններ ու գիտելիքներ եմ ստացել: Ես ինքս շատ գոհ եմ , քանի որ  ունեցել այսպիսի հնարավորություն գնահատելու իմ արժանիքները , գիտելիքները և հմտությունները , և դրանք օգտագործել  կյանքում: